Przedawnienie VAT w 2026 roku – kiedy następuje przedawnienie podatku VAT?

Ile wynosi termin przedawnienia VAT?

Jednym z najczęściej zadawanych pytań jest: po ilu latach następuje przedawnienie VAT?

Zgodnie z Ordynacją podatkową termin przedawnienia zobowiązania podatkowego wynosi co do zasady 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Przykładowo, jeśli termin zapłaty VAT przypadał w 2021 roku, to zobowiązanie co do zasady przedawni się 31 grudnia 2026 roku.

Należy jednak pamiętać, że VAT przedawnienie nie zawsze następuje dokładnie po 5 latach. Termin ten może zostać zawieszony lub przerwany, np. wskutek działań egzekucyjnych lub określonych postępowań prowadzonych przez organy podatkowe.

Co ulega przedawnieniu w 2026 roku?

Na dzień 31 grudnia 2026 roku przedawnieniu ulegają między innymi:

• prawo do odliczenia VAT naliczonego, które powstało w 2022 roku,
• możliwość skorygowania rozliczeń związanych z WNT i importem usług za 2021 rok,
• zobowiązania z tytułu nadwyżki VAT należnego nad naliczonym, których termin płatności przypadał w 2021 roku.

W praktyce oznacza to, że przedsiębiorcy powinni przed końcem roku przeanalizować historyczne deklaracje VAT i sprawdzić, czy nie istnieje potrzeba złożenia korekt.

Przedawnienie VAT naliczonego

Prawo do odliczenia VAT naliczonego stanowi jedno z podstawowych uprawnień podatnika. Jeśli podatnik nie skorzystał z prawa do odliczenia w ustawowym terminie, może dokonać korekty deklaracji podatkowej.

Zgodnie z ustawą o VAT, jeżeli podatnik nie obniżył podatku należnego o VAT naliczony w podstawowym terminie, może zrobić to:

• za okres, w którym powstało prawo do odliczenia, lub
• za jeden z kolejnych okresów rozliczeniowych przewidzianych ustawą.

Kluczowe ograniczenie stanowi jednak termin przedawnienia. Korekta musi zostać dokonana nie później niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do odliczenia.

Oznacza to, że VAT naliczony z 2022 roku można rozliczyć najpóźniej do 31 grudnia 2026 roku.

W przypadku transakcji zagranicznych, takich jak:

• wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów (WNT),
• import usług,

możliwość dokonania korekt obejmuje rozliczenia począwszy od 2021 roku.

Co przerywa lub zawiesza bieg przedawnienia VAT?

W praktyce to jeden z najważniejszych aspektów. Sam 5-letni termin nie daje pełnej gwarancji, że zobowiązanie faktycznie wygaśnie.

Bieg terminu przedawnienia może zostać:

Przerwany

Przykładowo wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, takiego jak:

• zajęcie rachunku bankowego,
• zajęcie wynagrodzenia,
• zajęcie nieruchomości.

Warunkiem skutecznego przerwania biegu jest formalne poinformowanie podatnika o zastosowanym środku.

Po przerwaniu termin liczony jest od nowa.

Zawieszony

Zawieszenie może nastąpić m.in. w wyniku określonych postępowań podatkowych lub karnych skarbowych.

To oznacza, że realne przedawnienie VAT może nastąpić znacznie później niż po 5 latach.

Przedawnienie zwrotu VAT

Przykład 1 – Aktywna sprzedaż opodatkowana

Podatnik przez kilka lat kumuluje nadwyżkę VAT naliczonego nad należnym w formie kwoty do przeniesienia, ale jednocześnie stale prowadzi działalność i wykazuje sprzedaż opodatkowaną.

W takim przypadku orzecznictwo i interpretacje podatkowe potwierdzają, że podatnik może ubiegać się o zwrot VAT bez ryzyka automatycznego przedawnienia historycznej nadwyżki.

Organy podatkowe przyjmują, że bieżący wynik VAT stanowi sumę:

• nadwyżki z poprzednich okresów,
• aktualnego podatku naliczonego.

Przykład 2 – brak sprzedaży opodatkowanej

Inaczej wygląda sytuacja, gdy podatnik przez lata kumuluje nadwyżkę VAT, ale nie wykazuje sprzedaży opodatkowanej.

W takiej sytuacji pięcioletni termin przedawnienia może ograniczyć możliwość skutecznego odzyskania środków. Aby uniknąć utraty prawa do zwrotu VAT, warto regularnie monitorować zalegające nadwyżki i odpowiednio wcześnie składać wnioski o zwrot.

Korekta faktur a przedawnienie VAT

Sprzedaż

Wystawienie faktury korygującej po upływie terminu przedawnienia VAT jest co do zasady niedopuszczalne, jeśli korekta dotyczy okresu już przedawnionego.

Dlaczego? Ponieważ korekta odnosi się do pierwotnego zdarzenia gospodarczego, a nie do daty wystawienia korekty.

W praktyce oznacza to, że w 2026 roku podatnik może korygować rozliczenia maksymalnie za 2021 rok (z wyłączeniem grudnia 2021 i IV kwartału 2021).

Zakup

W przypadku faktur korygujących zakupowych in minus moment ujęcia korekty zależy od sposobu doręczenia faktury korygującej oraz okoliczności transakcji.

Szczególną uwagę należy zwrócić na tzw. „puste faktury”, czyli dokumentujące transakcje, które faktycznie nie zostały wykonane.

Jeżeli korekta dotyczy takiej faktury, należy ją co do zasady odnieść do okresu rozliczenia faktury pierwotnej.

Przykład

Nabywca rozliczył fakturę zakupu w czerwcu 2019 roku. Usługa ostatecznie nie została wykonana, a sprzedawca wystawił fakturę korygującą do zera dopiero w styczniu 2026 roku.

Ponieważ usługa nie została wykonana, korekta powinna zostać przypisana do okresu ujęcia faktury pierwotnej, czyli czerwca 2019 roku.

Jednak okres ten przedawnił się z końcem 2024 roku.

W praktyce oznacza to, że podatnik nie musi już korygować historycznej deklaracji VAT ani dopłacać zaległego zobowiązania.

Podsumowanie

Przedawnienie VAT w 2026 roku ma szczególne znaczenie dla przedsiębiorców analizujących rozliczenia z lat 2021–2022. Instytucja przedawnienia z jednej strony daje podatnikom pewność prawa i zamyka możliwość kwestionowania historycznych rozliczeń przez fiskusa, a z drugiej ogranicza możliwość późniejszych korekt i odzyskania podatku.

Dlatego przed końcem 2026 roku warto przeprowadzić audyt rozliczeń VAT, sprawdzić nierozliczony VAT naliczony, przeanalizować ewentualne korekty oraz zweryfikować ryzyko przedawnienia zwrotu podatku.